MỘT BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN CÂY SẦU RIÊNG
Việc chăm sóc cây sầu riêng sinh trưởng và phát triển tốt nhất, cho năng suất cao thì chúng ta cần nắm rõ và hiểu về một số bệnh. Sau đây KAMI TECH nêu một số bệnh thường gặp trên cây sầu riêng xin gửi đến các bạn đọc.
Bệnh cháy lá, chết đọt
Nguyên nhân gây bệnh
Bệnh do nấm Rhizoctonia solani Kuhn gây ra, bệnh thường xuất hiện và phát triển mạnh trong mùa mưa.
Trong điều kiện độ ẩm cao, thiếu ánh nắng, sợi nấm lây lan trực tiếp hoặc do hạch nấm di chuyển nhờ dòng nước.
Bón phân chuồng chưa ủ hoai, dùng rơm rạ, cây cỏ khô phủ đất nhưng có chứa mầm bệnh.
Do chế độ tưới nước không đúng như tưới nước vào buổi tối nấm phát triển.
Biểu hiện và tác hại bệnh
Vào thời gian những ngày mưa nắng xen kẽ, lá sầu riêng trong vườn ươm bị cháy từ gốc lên và dính lại với nhau, những cây bị bệnh nặng thường sẽ rụng hết lá khiến cành cây trở nên trơ trụi.
Nhìn lá như bị phỏng nước sôi, sau đó có màu vàng nâu, cuối cùng chuyển sang màu trắng xám.
Các lá thường dính lại với nhau thành chùm như tổ kiến, cũng có những trường hợp xuất hiện hạch tròn màu nâu nhạt, khi bệnh nặng lá sẽ rụng.
Bệnh làm khô chết lá, chết ngọn, các đọt non của cây bị thối đen, ảnh hưởng đến ra hoa kết quả. Cây sẽ không thể quang hợp được, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của cây.
Phòng trừ bệnh
- Làm sạch đất và bón vôi cải tạo đất trước khi canh tác từ 15–20 ngày.
- Nên bón phân hữu cơ sẽ giảm nguy cơ bị bệnh cho cây, nếu bón phân chuồng nên ủ hoai và trộn ủ với các nấm đối kháng trước khi sử dụng.
- Chọn các giống cây tốt, khỏe, sạch bệnh để trồng. Mua giống nơi uy tín đảm bảo chất lượng cho cây.
- Mật độ cây trong vườn ươm vừa phải, không nên quá dày.
- Nên tỉa cành tạo tán cây, tạo độ thông thoáng.
- Thường xuyên kiểm tra vườn để kịp thời phát hiện bệnh và điều trị hiệu quả.
- Vệ sinh vườn sạch sẽ, tránh tạo độ ẩm dưới gốc cây.
- Bón phân cân đối cho cây, tưới nước nên tránh tưới vào buổi tối.
- Ngăn chặn lây lan nguồn bệnh từ bên ngoài (từ rơm rạ, cỏ khô, nguồn nước chảy…).
- Thu dọn các lá rụng ở vườn mang đi tiêu hủy.
- Phun thuốc khi thấy cây vừa chớm bệnh bằng các loại thuốc chứa gốc đồng, Mancozeb, Metalaxyl,… phun theo nhãn hiệu trên bao bì.
Bệnh xì mủ, chảy nhựa
Nguyên nhân phát bệnh
Nguồn bệnh Phytophthora đã có sẵn trong vườn do trồng cây sầu riêng trên nền đất cũ đã trồng các cây là ký chủ của nấm Phytophthora như cây cao su, hồ tiêu, dừa,…
Điều kiện nhiệt độ thấp, độ ẩm cao, mưa nhiều, gió nhiều, mật độ trồng quá dày, không tỉa cành tạo tán.
Nguyên nhân do nước mưa chảy tràn, do côn trùng, không khí, vật dụng dụng cụ vệ sinh vườn ruộng,…
Biểu hiện và tác hại bệnh
Vết bệnh khô và có những lỗ nhỏ li ti trên vết bệnh, trên thân cành có vết nứt hoặc chảy nhựa, phần mô mặt bị chết phía trên, nếu thấy có màu nâu thâm đen thì đây chính là biểu hiện của bệnh.
Biểu hiện trên lá có những chấm đỏ màu nâu, sũng nước và lan rộng nhanh, chấm tròn màu nâu đen, rìa chuyển sang màu vàng nhạt.
Quả có chấm đen nhỏ sũng nước, lan rộng nhanh, nấm tạo lớp màu trắng xám với nhiều bào tử trên bề mặt quả, có thể lây lan qua gió mưa.
Bệnh hình thành vết thối dần lan rộng và sâu làm hỏng phần bên trong của quả.
Bệnh gây hiện tượng chảy nhựa từ vết loét, cây khó hồi phục và suy yếu, thậm chí chết nếu không thể vận chuyển nước và dinh dưỡng.
Phòng trừ bệnh
- Làm sạch đất, bón vôi cải tạo đất trước khi canh tác 15–20 ngày.
- Bón phân hữu cơ, tránh phân chuồng chưa ủ.
- Chọn giống khỏe, sạch bệnh, mua tại nơi uy tín.
- Mật độ cây vừa phải.
- Phun tán cây bằng thuốc có hoạt chất Metalaxyl, Mancozeb, Photphonate, gốc Đồng (Ridomil, Aliette,…).
- Dùng dao cạo bỏ phần vỏ thối nâu rồi bôi thuốc lên vết bệnh.
- Dụng cụ trước và sau khi dùng nên khử trùng.
Bệnh nấm trái
Biểu hiện và tác hại
Bệnh do nấm Phytophthora palmivora gây ra, hại ở mọi giai đoạn phát triển của quả, nhất là mùa mưa.
Khi bị bệnh, trái bị chấm nhỏ sau lan rộng, ăn sâu vào cuống và thịt trái, khiến trái hư hỏng và có mùi hôi thối.
Bệnh làm thân cây đổi màu nâu đỏ, vỏ thân nứt ra, chảy nhựa vàng, làm lá vàng úa và rụng dần.
Phòng trừ bệnh
- Làm sạch đất, bón vôi trước 15–20 ngày.
- Bón phân hữu cơ, ủ hoai kỹ.
- Chọn giống khỏe, sạch bệnh.
- Mật độ vừa phải.
- Vệ sinh vườn, tỉa cành định kỳ, thu gom lá mục và rác.
- Bao trái sau khi tỉa đợt cuối để ngăn sâu bệnh.
- Phun thuốc Mancozeb, Metalaxyl, Ridomil, Aliette,… theo hướng dẫn bao bì.
Bệnh đốm lá
Nguyên nhân phát bệnh
Nguồn bệnh Phomopsis durionis tồn tại sẵn trong vườn, nhất là đất từng trồng cao su, hồ tiêu, dừa,…
Điều kiện thuận lợi: nhiệt độ thấp, ẩm cao, mưa nhiều, mật độ dày, không tỉa tán.
Nguyên nhân khác: nước mưa, côn trùng, không khí, dụng cụ bẩn,…
Biểu hiện và tác hại
Xuất hiện đốm giữa lá to bằng hạt đỗ màu vàng, cây chậm phát triển, lá rụng sớm, giảm quang hợp.
Đốm nhỏ màu vàng tăng dần, khiến lá rụng hàng loạt, bệnh nặng hơn khi cây còn nhỏ.
Phòng trừ bệnh
- Chọn giống khỏe, sạch bệnh.
- Mật độ trồng vừa phải.
- Vệ sinh vườn, tỉa cành, thu gom lá rụng.
- Dùng thuốc Difenoconazole, Mancozeb + Metalaxyl hoặc Copper Hydroxide, phun 2 lần cách nhau 7–10 ngày.
- Bón phân đầy đủ, cân đối, tránh thừa đạm, bổ sung phân hữu cơ vi sinh để tăng sức đề kháng.
Bệnh vàng lá
Nguyên nhân phát bệnh
Nguồn bệnh Phytophthora và Fusarium tồn tại trong đất cũ trồng cao su, hồ tiêu, dừa,…
Điều kiện thuận lợi: ẩm cao, mưa nhiều, gió nhiều, trồng dày, không tỉa tán.
Nguyên nhân khác: nước mưa chảy tràn, côn trùng, dụng cụ không vệ sinh.
Biểu hiện và tác hại
Khi bị bệnh, lá ngả vàng rồi rụng, giảm quang hợp, cây yếu, chậm phát triển.
Bệnh tấn công rễ trước: rễ non thối nâu đen, rễ chết, lan lên thân gây chảy nhựa, lá vàng rụng, nặng có thể chết.
Phòng trừ bệnh
- Nếu pH đất thấp, bón vôi để nâng pH.
- Vệ sinh, tỉa tán, tránh ứ nước.
- Khi phát bệnh, dùng thuốc chứa Cymoxanil, Mancozeb, Metalaxyl,… tưới gốc và phun lá 2–3 lần, cách nhau 10–15 ngày.
- Bón phân chuồng hoặc hữu cơ vi sinh ủ với nấm đối kháng Trichoderma để ngăn mầm bệnh xâm nhập.
Bệnh nấm hồng
Nguyên nhân phát bệnh
Nguồn bệnh Erythricium salmonicolor có sẵn trong đất cũ (cao su, hồ tiêu, dừa,…).
Điều kiện thuận lợi: ẩm cao, mưa nhiều, trồng dày, không tỉa tán.
Nguyên nhân khác: nước mưa, côn trùng, không khí, dụng cụ nhiễm bẩn.
Biểu hiện và tác hại
Bệnh ban đầu màu trắng đục, sau chuyển hồng nhạt quanh vỏ cành.
Vỏ cành khô, lá rụng, cuối cùng cành chết khô.
Phòng trừ bệnh
- Chọn giống khỏe, sạch bệnh.
- Mật độ vừa phải.
- Vệ sinh vườn, tỉa cành định kỳ, thu gom rác.
- Trồng thưa, thông thoáng.
- Cắt bỏ, tiêu hủy cành bệnh, quét vôi thuốc lên vết cắt.
- Phun ngừa thuốc chứa Mancozeb, gốc Đồng, Metalaxyl,… quét thuốc lên vị trí bệnh khi mới xuất hiện.
Lưu ý
Cần bổ sung đủ dinh dưỡng cho cây giai đoạn phục hồi:
Dùng phân hữu cơ Chim yến, Siêu lân hữu cơ + Humic Max Us để kích rễ, ổn định pH, giúp cây đâm chồi, phát triển, ra hoa đồng đều, đậu trái, phục hồi sau thu hoạch.
Thời kỳ ra hoa, đậu trái nên dùng Lớn trái nhanh giúp trái lớn đồng đều, nhẵn bóng, ngừa rụng, đặc ruột, chín đều đẹp.
